Magia kawy

Kawa to jeden z najpopularniejszych napojów na świecie. Istnieje wiele gatunków kawy, jednak ponad 90% z nich stanowią gatunki: Arabika i Robusta.

  • Kawa Arabika (Coffea Arabica) - jest najpopularniejszym gatunkiem kawy na świecie i stanowi około 70% ogólnoświatowej produkcji. Jej najbardziej znaną odmianą jest "kawa brazylijska" - uprawiana w Brazylii, natomiast odmiany z innych regionów kwalifikują się jako odmiana "Other Milds".
  • Kawa Robusta (Coffea Canephora) - wytwarzana jest z ziaren krzewu Robusta. Posiada 2-4 krotonie większą zawartość kofeiny niż ziarna krzewu Arabika! Kawę tą często stosuje się do wzmacniania innych gatunków kaw.
 

Krótka historia kawy...

Uważa się, że pierwsze korzenie kawy wywodzą się z Afryki, a dokładnie z Etiopii. Początkowo była ona rozpowszechniona głównie wśród Beduinów zamieszkujących tereny krajów arabskich. Wraz z rozwojem ekspansji europejskiej na terenach Bliskiego Wschodu, kawa zaczęła nabierać również coraz większego znaczenia w Europie. Początkowo traktowana była tam jedynie jako lekarstwo. Pierwszym europejskim krajem, który docenił nie tylko właściwości zdrowotne, ale tez smakowe kawy była Anglia, gdzie w XVII wieku otworzona została pierwsze w Europie kawiarnia. Należała ona do Żyda o imieniu Jackob (być może stąd wywodzi się nazwa popularnej marki kawy - Jackobs) i w szybkim tempie dała początek innym kawiarniom na terenie tego państwa.

Ciekawostka

Kawa jest wytwarzana z ziaren krzewów kawowca, które następnie poddawane są paleniu i rozdrobnieniu. Najdroższa kawa świata (100 zł za filiżankę), wytwarzana jest z odchodów indonezyjskiego łaskuna muzgana, który żywi się wyłącznie owocami kawy najwyższej jakości. Kawa taka najpopularniejsza jest w USA oraz Japonii i ceniona jest głównie za wyjątkowy, pozbawiony gorzkiej goryczy, subtelny aromat.

Właściwości kawy

Wokół właściwości zdrowotnych kawy do tej pory krąży wiele kontrowersji. Większość osób wie, że kawa zawiera kofeinę - alkaloid purynowy o działaniu psychoaktywnym. Kofeina działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy, znosi zmęczenie i poprawia zdolność umysłową, co potwierdziło wiele badań. To właśnie te właściwości kawy wpływają na to, że jest ona spożywana najczęściej o godzinach porannych - przed lub w trakcie pracy. Jakie jednak inne właściwości zdrowotne kryje w sobie kawa?

Pomaga w astmie oskrzelowej

Ze względu na zawartość kofeiny, kawa działa rozkurczowo na mięśnie gładkie oskrzeli. Te właściwości kawy zostały docenione już w 1800 roku przez mieszkańców Europy, którzy uważali kawę za "cudowny lek na astmę". Dodatkowo ostatnie badania wykazały, że kofeina rozpada się w organizmie ludzkim mi.n na teofilinę, substancję która do dziś stosowana jest w większości leków na astmę.

Zapobiega próchnicy zębów

Stwierdzono, że zawarte w kawie garbniki zapobiegają wpływowi bakterii i tworzeniu się ubytków próchniczych.

Poprawia nastrój

Naukowcy odkryli, że kawa może wpływać na przemiany biochemiczne w mózgu w podobnym stopniu co łagodnie środki przeciwdepresyjne.

Zwiększa sprawność fizyczną

Nie bez powodu kofeina wchodzi w skład suplementów diety dla sportowców oraz jest polecana osobom czynie uprawiających sport. Udowodniono, że kofeina przedłuża zdolność do długotrwałego wysiłku i zwiększa odporność na zmęczenie. Testy przeprowadzone na kolarzach wykazały, że w grupie w której przyjęto 330 mg kofeiny, kolarze mogli pedałować aż o 20% dłużej i o 7% mocniej - nie zauważając zwiększonego wysiłku. Ponad to, kofeina zapobiega zmęczeniu mięśni, zwiększa zdolność organizmu do spalania tłuszczu, oszczędzając przy tym węglowodany, które tym samym mogą stanowić rezerwę energetyczną organizmu do dalszego wysiłku.

Ile kawy powinno się wypijać i kiedy?

Dla osiągnięcia optymalnego i najkorzystniejszego działania kawy, zaleca się jej picie w ilości około 2 filiżanek dziennie. Poleca się picie jednej filiżanki rano - gdyż mózg jest wtedy najbardziej wrażliwy na działanie pobudzające i 2 filiżanki popołudniu - gdy zaczynają się pojawiać początkowe oznaki zmęczenia.W celu poprawy możliwości fizycznych zaleca się picie kawy na 20-30 minut przed wysiłkiem.

Jaka kawa jest najmocniejsza?

1. Parzona

Kubek parzonej kawy zawiera około 256 mg kofeiny.

2. Z ekspresu

Duża filiżanka lub też 3/4 szklanki kawy z ekspresu zawiera 128 mg kofeiny.

3. Kawa instant

Duża filiżanka lub też 3/4 szklanki kawy rozpuszczalnej zawiera 64 mg kofeiny. Pobudzające działanie kawy osiąga szczyt działania po ok. 20-30 minutach od momentu jej wypicia. Po tym czasie działanie kawy na organizm stopniowo spada, tak że po około 3 godzinach od momentu jej wypicia jej stężenia w organzie spada o ok połowę.

Jakie niekorzystne właściwości może nieść za sobą picie kawy?

Kawa wypijana w zbyt dużych ilościach - powyżej 4 filiżanek dziennie, może powodować takie dolegliwości jak:

  • uczucie niepokoju, drżenie rąk, lęk
  • kłopoty z zasypianiem
  • w przypadku kobiet w ciąży wypijających powyżej 4 filiżanek - zwiększa prawdopodobieństwo urodzenia martwego dziecka

Kawa, a nadciśnienie tętnicze - prawda, czy mit?

To, że pice kawy przyczynia się do nadciśnienia tętniczego nie zostało poparte do tej pory żadnymi dowodami naukowymi. Oczywiście, tak jak w większości napojów i produktów spożywczych decydująca rolę odgrywa tu dawka. Wypijanie powyżej 6 filiżanek kawy dziennie może nieść za sobą niekorzystne skutki, w tym zaburzone wartości ciśnienia, jednak picie jej w umiarkowanych ilościach nie wywołuje takiego skutku.

Uwaga palacze!

W kwestii oddziaływania kawy na wzrost ciśnienia tętniczego, wyjątkiem są palacze z już istniejącym nadciśnieniem tętniczym. W ich przypadku, picie kawy przy jednoczesnym paleniu tytoniu, powoduje wzrost ciśnienia tętniczego.

Kawa może też podnosić ciśnienie w przypadku osób pijących ją sporadycznie, jednak trwa to kilka dni, a po tym okresie organizm "przyzwyczaja się" do jej picia.

Do góry